
Spelregels Whist: complete uitleg, tips en varianten
10 november 2026
Spelregels Faro: complete uitleg, inzetopties en tips
11 november 2026Manillen is een heerlijk klassiek kaartspel waarbij slim samenwerken, het kiezen van de juiste troef en goed tellen het verschil maken. In dit artikel leggen we je stap voor stap alle spelregels uit, zodat je zonder handleiding direct kunt spelen. Of je nu net begint of je kennis wilt opfrissen, je vindt hier alles wat je nodig hebt.
We behandelen het speloverzicht, de voorbereiding, het spelverloop, de puntentelling en veelgebruikte varianten. Daarnaast delen we praktische tips uit onze eigen speelervaring, inclusief voorbeelden uit de praktijk. Zo ga je met meer vertrouwen aan tafel zitten en haal je meer plezier uit elke slag die je speelt.
Korte uitleg van het spel
Manillen is een trick-taking kaartspel voor twee teams van twee spelers. Je speelt met een 32-kaarten deck en probeert samen met je partner meer punten te scoren dan het andere team door slagen te winnen. Een gekozen troefkleur is sterker dan de andere kleuren. De 10 en 9 zijn de hoogste kaarten in elke kleur, vandaar de naam manillen.
Het spel is ideaal voor spelers die houden van samenwerken, inschatten en tellen. Beginners stappen snel in dankzij de overzichtelijke regels. Gevorderden vinden diepte in timing, communicatie via het spel en het beheer van troefkaarten. Manillen heeft weinig materiaal nodig en is snel uitgelegd, maar biedt eindeloos veel variatie.
Speloverzicht
Manillen speel je het prettigst met vier spelers die tegenover hun partner zitten. Elke ronde bestaat uit acht slagen. Je wint een slag door de hoogste kaart van de gevraagde kleur te spelen of door te troeven wanneer je die kleur niet kunt volgen. Na acht slagen tel je de punten in de gewonnen kaarten, plus een bonuspunt voor de laatste slag.
- Aantal spelers: bij voorkeur vier, in twee teams van twee.
- Speelduur: ongeveer twintig tot dertig minuten per partij, afhankelijk van het afgesproken doelscore.
- Leeftijd: vanaf ongeveer tien jaar, mits bekend met kaartvolgorde en eenvoudig optellen.
- Type spel: slagenspel met troef, samenwerking en punten tellen.
Benodigdheden en spelmateriaal
Om Manillen te spelen heb je het volgende nodig.
- Een standaard kaartspel met 52 kaarten, waaruit je alle tweeën tot en met zessen verwijdert. Je speelt dus met 32 kaarten van 7 tot en met Aas.
- Een scoreblok en pen om de punten per ronde te noteren.
- Een tafel waar vier spelers tegenover elkaar kunnen zitten, partners tegenover elkaar.
Heb je een speciaal 32-kaarten deck, dan hoef je niets te verwijderen. Zorg dat je de kaartvolgorde en puntenwaarden duidelijk afspreekt, zeker wanneer je met nieuwe spelers speelt.
Kaartvolgorde en puntenwaarden
De 10 en de 9 zijn in elke kleur de hoogste kaarten. Puntenwaarden zijn gelijk in alle kleuren, ook bij troef. De laatste slag is één extra punt waard.
| Rangorde (hoog naar laag) | Kaartpunten | Opmerking |
|---|---|---|
| 10 | 5 | Een van de twee manilles |
| 9 | 0 | De andere manille, hoog in rang maar geen punten |
| Aas | 4 | Hoge puntenkaart |
| Heer | 3 | Waardevolle punten |
| Vrouw | 2 | Waardevolle punten |
| Boer | 1 | Waardevolle punten |
| 8, 7 | 0 | Geen punten |
Totaal in de kaarten zit zestig punten, plus één punt voor de laatste slag. Samen zijn er dus eenenzestig punten per ronde te verdelen.
Voorbereiding
Ga met vier spelers tegenover je partner zitten. Spreek een doelscore af, bijvoorbeeld honderdéén of honderdeenentwintig punten. Kies een deler, bijvoorbeeld door te loten of door iedereen één kaart te laten trekken waarbij de hoogste de eerste deler is.
De deler schudt de kaarten en laat de speler rechts afsteken. Deel daarna alle kaarten uit, tot iedereen acht kaarten heeft. Delen in stapels van vier en vier is overzichtelijk, maar je mag ook drie-twee-drie of twee-drie-drie uitdelen. Na het delen volgt de keuze van troef.
Doel van het spel
Het doel is om als team eerder dan je tegenstanders de afgesproken doelscore te halen. Dat doe je door slagen te winnen met puntenkaarten en door de laatste slag te pakken. De speler die troef kiest en diens partner vormen het aanvallende team. Zij proberen minimaal eenendertig punten te behalen. De tegenspelers proberen dit te voorkomen en zelf de meeste punten te scoren.
Spelverloop
Troef kiezen
Na het delen kiest men troef in biedvolgorde met de klok mee vanaf de speler links van de deler. Elke speler krijgt één kans om te beslissen. Je hebt twee opties.
- Gaan: je kiest een troefkleur. Jij en je partner zijn het aanvallende team.
- Passen: je kiest geen troef. De beurt gaat door naar de volgende speler.
De eerste speler die gaat, bepaalt daarmee de troefkleur. Als iedereen past, zijn er twee gebruikelijke oplossingen. Ofwel wordt opnieuw gedeeld door dezelfde deler, ofwel is de deler verplicht troef te kiezen. Spreek dit vooraf af. In onze ervaring zorgt verplicht kiezen voor meer vaart en spanning in het spel.
Uitkomen en kleur bekennen
De speler links van de deler komt uit in de eerste slag, ongeacht wie troef koos. Uitkomen mag met elke kaart. Daarna geldt kleur bekennen. Kun je de gevraagde kleur volgen, dan moet je dat doen. Kun je de kleur niet volgen, dan mag je een willekeurige kaart spelen. Je mag dan troeven, maar het hoeft niet, tenzij jullie een variant spelen waarin overtroeven verplicht is. Daarover later meer.
Slag winnen
Een slag wordt gewonnen door de hoogste kaart van de gevraagde kleur, tenzij een of meer troeven zijn gespeeld. In dat geval wint de hoogste troef. Binnen een kleur is de rangorde van hoog naar laag: 10, 9, Aas, Heer, Vrouw, Boer, 8, 7. Deze volgorde geldt ook voor de troefkleur. De winnaar van de slag komt in de volgende slag uit.
Voorbeeld van een slag
Stel dat je tegenstander harten Aas uitspeelt. Jij hebt harten 9 en legt die bij. Je partner kan geen harten bekennen en gooit ruiten 8 weg. De vierde speler speelt harten 10. Dan wint harten 10 de slag, want binnen de gevraagde kleur is 10 hoger dan 9 en Aas. Had de derde speler in plaats van ruiten 8 een troef gespeeld, dan had de hoogste troef de slag gewonnen.
Communicatie en etiquette
Praten over je kaarten is niet toegestaan. Ook signalen met gebaren of tikjes op tafel zijn uit den boze. Alles wat je communiceert, doe je met je uitkomst en je kaartkeuze. Houd het vriendelijk en sportief. Discussies over een vermeende fout los je na de slag op door kaarten te tonen als dat nodig is.
Belangrijke spelregels en uitzonderingen
Verplicht bekennen
Als je de gevraagde kleur op hand hebt, moet je die spelen. Niet bekennen terwijl je wel kunt, heet renonce en is in feite valsspelen. Wordt renonce vastgesteld binnen dezelfde slag, dan verliest het overtredende team die slag en vaak ook extra punten. Spreek vooraf een straf af, bijvoorbeeld tien punten aftrek of toekenning van de volledige slag aan de tegenpartij.
Troeven en overtroeven
In de standaardregels is troeven niet verplicht wanneer je kleur niet kunt bekennen. Je mag dan ook een waardeloze kaart weggooien. In veel speeldorpen gelden echter strengere afspraken.
- Verplicht troeven: kun je de kleur niet volgen, dan moet je troeven als je troef op hand hebt.
- Verplicht overtroeven: ligt er al een troef in de slag en die is niet van je partner, dan moet je met een hogere troef komen als je die hebt.
Deze strengere regels vergroten de tactische diepgang, maar kunnen voor beginners pittig zijn. Kies gezamenlijk welke set regels je gebruikt en houd die consistent aan gedurende de hele partij.
De manilles slim inzetten
De 10 en 9 zijn rangordegewijs het sterkst. De 9 levert geen punten op, maar pakt wel slagen. Bewaar je 9’s liever om zeker een gevaarlijke puntenkaart van de tegenpartij te neutraliseren. Een vroeg gespeelde 10 trekt vaak hoge kaarten uit de tegenstanders, maar leg hem niet onnodig open als je vermoedt dat er nog troeven rondgaan.
De laatste slag
De laatste slag is één punt waard. Regelmatig is dit het beslissende punt dat het aanvallende team boven de dertig tilt. Houd daarom aan het eind van de ronde goed bij waar de punten liggen. Wie slim timet, kan met een waardeloze slag toch het extra punt pakken.
Gelijkspel en minimale score
Er zitten zestig punten in de kaarten en één voor de laatste slag. Het aanvallende team moet minimaal eenendertig punten halen om geslaagd te zijn. Bij dertig of minder is de aanval mislukt en heeft de verdediging de ronde gewonnen. Een exact gelijkspel zonder laatste slag bestaat niet, want die slag beslist altijd.
Einde van het spel en puntentelling
Na elke ronde telt elk team zijn punten. Dat zijn de som van de puntenkaarten in de gewonnen slagen plus eventueel het punt voor de laatste slag. Noteer die bij het teamtotaal. Het spel eindigt zodra een team de afgesproken doelscore bereikt of passeert, bijvoorbeeld honderdéén of honderdeenentwintig punten.
Je kunt ook matchpunten gebruiken. In dat systeem krijgt het aanvallende team één matchpunt als zij geslaagd zijn en het verdedigende team één matchpunt als de aanval faalt. Een pit, waarbij het aanvallende team alle acht slagen wint, levert dan twee matchpunten op. Speel bijvoorbeeld tot vijf matchpunten. Kies de methode die het best bij je groep past. Wij spelen in casual avonden graag tot honderdéén punten, omdat je dan elke ronde beloond wordt voor slim puntenrapen.
Populaire spelvarianten
Verplicht troeven en overtroeven
Dit is veruit de meest gespeelde huisregelset. Kun je niet bekennen, dan moet je troeven. Ligt er al troef en is die slag niet van je partner, dan moet je overtroeven als je kunt. Deze variant beloont nauwkeurig tellen van troeven en goed timen van je 9’s.
Verplicht gaan bij passen
Als iedereen past, moet de deler troef kiezen. Deze variant houdt de vaart erin en maakt dat iedereen af en toe met een minder mooie hand creatief moet worden. Het maakt het spel bovendien eerlijker over meerdere delingen, omdat er minder vaak opnieuw gedeeld wordt.
Sans atout
Speel eens zonder troef. Alle slagen worden dan uitsluitend door de gevraagde kleur beslist. De rangorde blijft 10, 9, Aas, Heer, Vrouw, Boer, 8, 7. Sans atout is heerlijk zuiver en legt de nadruk op timing van je hoge kaarten. Spreek vooraf af of sans atout gekozen mag worden tijdens de troefkeuze.
Tout atout
In deze variant is elke kleur troef. De sterkste kaart is dus altijd de 10 van de uitgespeelde kleur, maar elke afwijkende kleur is automatisch lager. Dit maakt het spel sneller en directer. Het is vooral leuk als tussendoortje of om de routine te doorbreken.
Met drie spelers
Je speelt solo zonder partner. Verwijder vooraf vier zevens zodat iedereen negen kaarten krijgt, of speel met een dummiehand die open op tafel ligt en door de deler bestuurd wordt in de slag. De troefkeuze en puntentelling blijven gelijk, maar het vraagt extra geheugenwerk omdat je geen partner hebt om je te steunen.
Met vijf of zes spelers
Met vijf spelers kun je spelen met een dummiepartner die open ligt. Met zes spelers vorm je drie teams van twee. Deel dan bij voorkeur in stappen van drie en houd de doelscore lager om de speelduur te beperken. Met meer spelers wordt tafelafspraken rond verplicht troeven en overtroeven nog belangrijker om misverstanden te voorkomen.
Contractpunten
In plaats van een vaste drempel van eenendertig punten kun je afspreken dat de aanvallers vooraf een doel uitspreken, bijvoorbeeld zesendertig of veertig. Halen ze dat, dan krijgen ze extra matchpunten. Dit geeft het spel een biedlaag en beloont lef en een scherp oog voor kaartverdeling.
Veelgemaakte fouten
- De 9 onderschatten. De 9 scoort geen punten, maar wint wel slagen. Met een slimme 9 voorkom je dat de tegenstander met een Aas of 10 punten pakt.
- Vergeten te tellen hoeveel troeven weg zijn. Zeker met verplicht overtroeven wil je altijd weten hoeveel troeven er nog rondgaan. Tel hardop bij het sorteren en hou het bij gedurende de ronde.
- Te vroeg met de 10 komen. Een te vroege 10 lokt een hoge troef uit. Wacht soms een slag langer totdat de vijandelijke troeven verzwakt zijn.
- Renonce uit onoplettendheid. Kijk bij elke slag bewust naar de gevraagde kleur voordat je een kaart speelt. Een renonce kan een hele ronde beslissen.
- De laatste slag negeren. Dat extra punt beslist vaak de ronde. Plan je laatste twee handen zodat je dit punt kunt veiligstellen.
Snelle samenvatting
Manillen speel je met vier spelers en een 32-kaarten deck. De 10 en 9 zijn de hoogste kaarten in elke kleur. Eén speler kiest troef en vormt met de overliggende speler het aanvallende team. Volg de gevraagde kleur als je kunt, anders mag je troeven of weggooien. De hoogste kaart van de gevraagde kleur of de hoogste troef wint de slag. Tel na acht slagen de puntenkaarten en het punt van de laatste slag op. Het aanvallende team moet minimaal eenendertig punten halen. Speel door tot een afgesproken doelscore of tot een overeengekomen aantal matchpunten.
Praktische tips voor beginners
- Tel troeven vanaf de eerste slag. Weet je dat er bijna geen troeven meer zijn, dan kun je veilig hoge niet-troefkaarten uitspelen.
- Kom in partnerkleuren uit. Heb je gezien dat je partner een kleur lang is, zet hem of haar dan uit met een lagere kaart.
- Bewaar de 9 als vangnet. Met de 9 pak je slagen zonder punten te geven. Ideaal om een vijandelijke Aas te neutraliseren.
- Richt je op de laatste slag. Houd een veilige weggooikaart of een verrassende troef achter de hand.
- Spreek de variantregels vooraf door. Verplicht troeven en overtroeven veranderen je tactiek flink. Kies wat past bij je groep.
Meer kaartspellen ontdekken
Vind je Manillen leuk en wil je verder in slagenspellen duiken, bekijk dan ook de uitleg van Rikken, de uitgebreide regels van Klaverjassen en de basis van Troeven. Zo bouw je snel gevoel op voor timing, kleurkeuze en samenwerking.
Manillen is een toegankelijke klassieker die telkens weer nieuwe lagen toont. Met de duidelijke rangorde, het vaste puntensysteem en het belang van samenwerken voelt elke ronde als een kleine puzzel. Kies troef doordacht, volg consequent, en bewaak de laatste slag als een bonuspunt dat vaak het verschil maakt.
Of je nu met familie speelt of in de kroeg, spreek de huisregels vooraf even door. Met de tips en varianten uit dit artikel maak je het spel precies zo strak of speels als jullie prettig vinden. Schud de kaarten, kies troef met lef en geniet van elke slag.
Veelgestelde vragen over Manillen
Met hoeveel spelers speel je Manillen het best?
Manillen speelt het prettigst met vier spelers in twee vaste teams. Partners zitten tegenover elkaar. Er zijn varianten voor drie, vijf en zes spelers, maar die vragen extra afspraken, bijvoorbeeld een dummiehand of aangepaste deling. Voor nieuwe spelers raden we de vierpersoonsspelvariant aan om het samenspel en de flow te leren.
Wat zijn de belangrijkste Spelregels Manillen in het kort?
Je speelt met een 32-kaarten deck. De 10 en 9 zijn de hoogste kaarten in elke kleur. Volg kleur als je kunt, anders mag je troeven of weggooien. De hoogste kaart van de gevraagde kleur of de hoogste troef wint de slag. Na acht slagen tel je de punten plus één voor de laatste slag. Het aanvallende team moet minstens eenendertig punten halen.
Is troeven of overtroeven verplicht bij Manillen?
In de basisregels niet. Kun je geen kleur bekennen, dan mag je troeven maar het hoeft niet. Er zijn echter populaire huisregels waarin troeven en overtroeven wel verplicht zijn. Spreek vooraf af welke variant jullie gebruiken. Verplichte varianten vergroten het belang van tellen en goede timing.
Hoe kies je troef en wat als iedereen past?
Na het delen beslist men met de klok mee. De eerste speler die gaat, kiest de troefkleur en speelt met zijn of haar partner de aanval. Past iedereen, dan kun je opnieuw delen of de deler verplichten om troef te kiezen. Wij raden verplicht kiezen aan, omdat het tempo en de spanning beter blijven.
Hoe werkt de puntentelling precies bij Manillen?
Elke ronde zijn er zestig punten in de kaarten plus één punt voor de laatste slag. De kaartpunten zijn 10=5, A=4, H=3, V=2, B=1. De 9, 8 en 7 tellen geen punten. Het aanvallende team moet minstens eenendertig punten behalen. Je speelt tot een afgesproken doelscore zoals honderdéén of werkt met matchpunten per gewonnen ronde.




